Hier thuis op de keukentafel lag al een tijdje een offerte voor zonnepanelen. Typisch een offerte die ik al helemaal had doorgerekend, nog voordat ik hem ontvangen had: ons verbruik, de airco waarmee we sinds februari (meer) stoken, de hybride én de elektrische auto op de oprit, en de saldering die verdwijnt per 2027. Alles zat in één model.
Ik had dus ook niet echt een vraag voor de installateur die mij die offerte stuurde. Ik had mijn conclusie al.
Voor mij was dat prettig, voor hem minder. Wie me nog van het tegendeel wilde overtuigen moest immers langs mijn rekenmodel. De installateur wist inderdaad dingen over schaduw en omvormers die ik niet wist, maar ik had een analyse die hij niet kende. Uiteindelijk vroeg hij wat er in mijn analyse zat, en daarna werd het gesprek een stuk leuker. We waren alleen wel twee keer zo lang bezig.
Dat soort modellen zijn bij mij thuis geen uitzondering meer. Elke maandagochtend werkt een scriptje mijn trainingsweek en de resultaten bij met de data uit mijn telefoon, en een tijdje terug heb ik twaalf jaar aan gegevens van mijn Apple Watch uit datzelfde toestel getrokken om te zien wat er in die twaalf jaar is veranderd. Tof om je eigen trends te analyseren, en ja: ik ben zo’n nerd.
Ethan Mollick beschreef vorige week in ‘The Dot and the Swarm’ waar dat bij hem heen gaat. Hij kreeg een bericht van zijn (digitale) assistent dat een tegoed bij een luchtvaartmaatschappij zou gaan verlopen, met de vraag of dat verlengd mocht worden. Het contact met de vliegmaatschappij was daarna snel geregeld door dezelfde assistent. Dezelfde week haalde een vergelijkbare assistent een verkeerd projectnummer uit zijn vergunningsaanvraag, een nummer dat hij er zelf in had gezet. Die agent gaf hem dus niet alleen advies, maar ondernam actie en schreef een nieuw (juist) voorstel. Persoonlijke assistenten, die zaken voor hem regelen. Van begin tot eind, ook ongevraagd.
Als consument gebruik ik dit soort assistenten nu ook al, jij wellicht ook. De vraag die ik me vaker stel, maar ook weer na het lezen van het artikel van Mollick, is wanneer dit in de zorg gaat gebeuren. En of de zorg daar dan klaar voor is.
Het eerste deel van die vraag is eenvoudig. Ik krijg het in ieder geval niet aangeboden vanuit de zorg. Gaat niet gebeuren.
Als een ziekenhuis zelf iets met AI wil, duurt dat laaaaaaaang. Er komt een visie, een stuurgroep, een DPIA, een aanbesteding, een pilot op één afdeling en dan hopelijk een evaluatie die maakt dat we door kunnen. Maar dan moet er wel even wat afgetikt worden over verantwoordelijkheden, ideeën over opschaling en die verdraaide businesscase die niet schaalt. Daar is wat mij betreft genoeg over geschreven.
Zorgverleners wachten daar trouwens zelf ook niet op. Uit de Future Health Index die Philips vorige week publiceerde blijkt dat 63 procent van hen eigen AI-tools gebruikt, omdat hun organisatie niets passends biedt. Terwijl wij in stuurgroepen bespreken óf we iets toelaten, is die vraag op de werkvloer kennelijk allang beantwoord.
En ondertussen loop ik al ruim twee jaar met iets beters in mijn broekzak. Waarom zou ik dat dan niet zelf meenemen?
Want aan de kant van de patiënt ontstaan wel in hoog tempo toffe dingen: Zo wordt de app Ditto inmiddels door ruim 75.000 patiënten gebruikt. Je zet de app aan tijdens het consult, neemt het gesprek op, en aan het eind krijg je een samenvatting in gewone taal, in je eigen taal, die je met anderen kunt delen. Voor de zorgverlener verandert er niets, want je hoeft niets in te stellen. Dit is er voor de patiënt, zijn of haar eigen assistent om het gesprek beter te begrijpen en te bewaren.
En dit is nog een brave versie van een assistent: deze luistert mee en vat samen. Het belt niemand, het verzet geen afspraak, het eist niets.
Toch weigeren sommige instellingen het. Ik snap dat dit soort ontwikkelingen spannend zijn, maar het is wat mij betreft totaal de verkeerde reflex. Een deelnemer aan een gesprek mag dat gesprek in beginsel opnemen voor eigen gebruik, zonder dat iemand daar toestemming voor geeft. Het is natuurlijk netjes om je zorgverlener even te laten weten dat je het gesprek op wil nemen, de KNMG vraagt daar ook om, maar dat is een soort omgangsvorm die je kunt afspreken. Je kunt als arts bezwaar maken en je kunt vragen het te stoppen, maar verbieden kan niet.
Dat dit soort tools nu al tot twijfel leiden, geeft te denken. Als een app die alleen luistert nu al een discussie oplevert, waar staan we dan bij de volgende stap?
Want die stap is niet ver weg. Dan belt mijn agent zelf naar de poli om een afspraak te verzetten die mij niet uitkomt. Vraagt jouw agent om de uitslag waar niemand je over heeft gebeld. Meldt een andere agent dat iemand al elf weken op de wachtlijst staat en vraagt hij waarom die verwijzing nog nergens is aangekomen.
En dan heb ik het nog over mijn agents. Zet er een paar duizend naast, allemaal met hun eigen aannames over urgentie, allemaal bellend naar dezelfde poli die op datzelfde moment haar eigen antwoorden probeert te automatiseren. Succes ermee.
Iets van dat beeld zie je nu al ontstaan: huisartsen zien mensen binnenkomen met een ‘persoonlijke’ diagnose van ChatGPT op zak, en op huisartsenposten verwijzen bellers naar wat de chatbot zei. De benchmark van InEen laat zien dat de wachttijd aan de telefoon bij niet-urgente vragen met veertien procent is opgelopen tot vijfenhalve minuut. Of daar AI achter zit weten we nog niet, dus kun je dat officieel niet zeggen, maar voor de triagist aan de lijn maakt die onzekerheid weinig uit.
Er zit ook een andere kant aan. Een assistent die namens de patiënt werkt is de eerste partij in decennia die uitsluitend diens belang dient en die dwars door instellingen heen kijkt. Die onthoudt wat er in de spreekkamer is gezegd, terwijl een flink deel daarvan normaal bij de parkeerautomaat is verdampt. Of zelfs onjuist onthouden wordt. Een persoonlijke hulp, die opmerkt dat er na twee weken nog niemand heeft gebeld. Want dat is precies het werk dat nu bij de patiënt zelf ligt, op het moment dat hij of zij daar de minste aandacht, tijd en energie voor heeft.
Die ontwikkelingen komen wel binnen bij een sector die van de brave versie, van Ditto, al schrikt.
Bij de installateur werkte mijn kunstje uiteindelijk: hij ging mee in mijn model, vond het zelfs interessant, maar we deden er twee keer zo lang over. Mijn sportcoach keek een halve minuut naar mijn trainingsmodel. En toen vroeg hij aan mij of ik het überhaupt leuk vond. Oeps, dat stond nergens in mijn exports.
Allebei die gesprekken werden er beter van, en dat lag niet aan mijn modellen. Het lag aan de persoon die ernaar keek en er iets tegenin bracht.
Dat is denk ik ook wat er in de spreekkamer gaat gebeuren. Twee partijen die allebei iets hebben voorbereid, al dan niet met hun eigen agent ernaast, en dan ontstaat een gesprek dat daardoor van twee kanten komt in plaats van één.
Of we daar klaar voor zijn, weet ik niet. Of misschien weet ik dat ook wel.
Bronnen:
The Dot and the Swarm — Ethan Mollick, One Useful Thing, 1 oktober 2026
Future Health Index 2026: AI verovert de zorg sneller dan organisaties kunnen volgen — Philips, via ICT&health, 2 oktober 2026
Ditto — dittocare.com, en Hoe AI zorgt dat de patiënt de arts écht verstaat, Mednet
Het opnemen van gesprekken in de zorg — Stichting DOKh, over de KNMG-richtlijn
Wanneer moet je de huisarts bellen? Vertrouw niet alleen op ChatGPT — AI Wereld, 29 september 2026
Om de twee weken schrijf ik hier over wat er echt gebeurt als technologie de zorg in komt. Niet vanaf de zijlijn, maar vanuit de vergaderzalen waar het vastloopt en af en toe lukt.